Taylan Özgür kimdir, nasıl öldürüldü?
Taylan Özgür, 1968 kuşağı öğrenci gençlik hareketinin öncülerindendi.
23 Eylül 1969 yılında öldürülen devrimci gençlik önderlerinden Taylan Özgür, 23 Åžubat 1948 yılında Ä°stanbul’da doÄŸdu. Ankara Atatürk Lisesi’nden mezun olan Taylan Özgür, ODTÃœ Metalurji ve Malzeme MühendisliÄŸi bölümünü kazandı. ODTÃœ Sosyalist Fikir Kulübü ve ODTÃœ Öğrenci BirliÄŸi Denetleme Kurulu üyesiydi.
Batı’da öğrenci hareketlerinin yükseldiÄŸi ve özellikle de Paris ayaklanmaların yaÅŸandığı 1968 yılı, Türkiye’de de eylemliliÄŸin yükseldiÄŸi bir yıl oldu. 1968 yılında öğreci gençlik hareketi, antiemperyalist nitelikli eylem ve talepleri ile işçi ve emekçi sınıfla birleÅŸmenin yollarını arıyordu.
‘VÄ°ETNAM KASABI’ KOMMER’Ä° PROTESTO ETTÄ°LER
28 Kasım 1968’de CIA’de çalışan ve Vietnam’da görev yapan “Vietnam Kasabı” olarak bilinen ABD Büyükelçisi Robert Kommer, Türkiye’ye büyükelçi olarak atandı. Büyükelçiyi protesto etmek için öğrenciler havalimanında eylem düzenledi. Polisle yaÅŸanan çatışmaların ardından aralarında Deniz Gezmiş’in de olduÄŸu 17 öğrenci gözaltına alındı.
6 Ocak 1969 yılında ODTÃœ Rektörü Kemal KurdaÅŸ, ABD Büyükelçisi Robert Kommer’i üniversiteye davet etti. KurÅŸun geçirmez camlarla kaplı özel güvenlikli arabasını rektörlük önüne bırakarak içeriye girdi. Kommer’in geliÅŸ haberini alan aralarında Sinan Cemgil, Hüseyin Ä°nan, Yusuf Arslan ve Taylan Özgür’ün de aralarında bulunduÄŸu binlerce öğrenci rektörlük önünde toplandı. Eylem sırasında büyükelçinin arabası ters çevrilerek yakıldı. Aralarında Taylan Özgür’ün de yer aldığı 13 öğrenci tutuklandı. Taylan Özgür, 2 ay tutukluluÄŸun ardından 12 Mart 1969 tarihinde tahliye edildi.
POLÄ°S KURÅžUNUYLA ARKASINDAN VURULDU
Taylan, 23 Eylül 1969 yılında Öğrenci BirliÄŸi Kongresine katılmak üzere Ä°stanbul Ãœniversitesine geldiÄŸi sırada kolluk kuvvetleri tarafından Beyazıt Meydanı’nda arkasından vuruldu. 21 yaşında hayatını kaybeden Taylan Özgür’ün cinayeti halen aydınlatılmadı. Ablası Hale Kıyıcı kardeÅŸinin katledilmesini şöyle anlatıyor: “KardeÅŸim Taylan’ın Ä°stanbul Ãœniversitesinin bahçesinde öldürülmediÄŸini gazete arÅŸivlerine bakarak bile öğrenebilirdiniz. Yaralı vaziyette Kumkapı Toplum Polisi karargâhında 2,5 saat dövülerek tutulduÄŸunu, ODTÜ’den Ä°stanbul’a nasıl geldiÄŸini, yanında olup da katili en yakından görüp davada tanıklık yapmayan Mim. Sait KozacıoÄŸlu’nun adını geçirememek, danışmanlarınızdan Fahri Aral’ın savcılıkta tanıyıp da, mahkemede tanıyamadığını söyleyerek yargılanan kiÅŸinin beraatine neden olduÄŸunu, sağır sultan bile duydu.”
Taylan Özgür’ün vurulmasına ÅŸahit olan Can Ataklı ise şöyle anlatıyor: “Annem babamla birlikte Beyazıt tarafından Kapalıçarşı’ya gidecektik. O gün meydan çok kalabalıktı. Çünkü birkaç gün önce, Milli Türk Talebe BirliÄŸi’nde yaptığı bomba elinde patlayan Mustafa Bilgi adlı saÄŸcı öğrencinin cenazesi vardı. Bu nedenle Beyazıt Meydanı (O günkü adı Hürriyet Meydanı’ydı) çarÅŸaflı, türbanlı kadınlar ve sakallı cüppeli erkeklerle doluydu. Biz o zaman Marmara Sineması olan binanın giriÅŸinde durup uzaktaki kalabalığa bakıyorduk. Tam o sırada önümüzde, otobüs durağında, siyah renkli bir otomobil durdu. İçinden iki üç kiÅŸi fırladı, 1.5 metre kadar önümüzde yürüyen iki kiÅŸinin üzerine çullandılar. Bunlardan biri zorla otomobile bindirildi. Ama bu kiÅŸi otomobilin diÄŸer kapısından çıktı. Arkasından biri ceketinin yakasını tuttu. Ceket ve gömlek yırtılarak gencin üzerinden sıyrıldı. Gencin üzerinde sadece kırmızı bir atlet kaldı.Çarşıkapı yönüne doÄŸru koÅŸmaya baÅŸlayan genç, yolu ayıran demir bariyerin üzerinden tam atlayacakken, yine 2 metre kadar önümüzde duran, gri takım elbiseli biri, elinde rulo olarak tuttuÄŸu gazeteyi kenara bıraktı, içinden çıkan silahı kaçan kiÅŸiye doÄŸru yöneltti, niÅŸan aldı. Mantar tabancası patlar gibi bir ses çıktı. Kaçan genç yere yığıldı, birileri koÅŸup onu aldılar ve bir jipe bindirip götürdüler.AkÅŸam üzeri saat 17.00’de radyo haberlerini dinliyorduk. Spiker ‘Bugün Beyazıt Meydanı’nda çıkan silahlı çatışmada Taylan Özgür adlı ODTÃœ öğrencisi vurularak öldü. KurÅŸunun karaciÄŸerine saplandığı bildirilen Taylan Özgür’ün üzerinden iki tabanca çıktı’ deyince donup kaldık. Çünkü öldürülen Taylan Özgür’ün üzerinde silah yoktu, çatışma çıkmamıştı, sadece tek el ateÅŸ edilmiÅŸti. Bu olay ilk kez bir öğrenci liderinin, sokak ortasında, üstelik resmen öldürülmesi Türkiye’nin yakın geleceÄŸini etkileyecek baskı, tehdit döneminin habercisiydi.
Taylan, 5 bin öğrencinin katıldığı kitlesel bir törenle Cebeci Asri Mezarlığı’na defnedildi.
DENÄ°ZLER, TAYLAN’IN YANINA GÖMÃœLMEYÄ° VASÄ°YET ETTÄ°
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan idamlarından önce Taylan Özgür’ün yanına gömülmeyi vasiyet etmişti.
68 kuÅŸağı devrimci önderlerinden Deniz GeçmiÅŸ idam edilmeden önce babası Cemil GezmiÅŸ’e yazdığı mektubunda ÅŸu sözlere yer verir: “Cenazem için avukatlarıma gerekli talimatı verdim. Ayrıca savcıya da bildireceÄŸim. Ankara’da 1969’da ölen arkadaşım Taylan Özgür’ün yanına gömülmek istiyorum. Onun için cenazemi Ä°stanbul’a götürmeye kalkışma, annemi teselli etmek sana düşüyor, kitaplarımı küçük kardeÅŸime bırakıyorum. Kendisine özellikle tembih et. Onun bilim adamı olmasını istiyorum, bilimle uÄŸraÅŸsın ve unutmasın ki bilimle uÄŸraÅŸmak da bir yerde insanlığa hizmettir, son anda yaptıklarımdan en ufak bir piÅŸmanlık duymadığımı belirtir seni, annemi, abimi, kardeÅŸimi devrimciliÄŸimin olanca ateÅŸi ile kucaklarım.”
Ancak Denizlerin vasiyeti yerine getirilmedi ve Karşıyaka Mezarlığına gömüldüler.
Evrensel – 23.09.2018
Related Posts
Sürece bile sömürgecilik hakim | Hüseyin Åženol →
DoÄŸan Özgüden’e onur plaketi →
Avrupa’daki Kurtuluşçular buluÅŸuyor →
